• 1783
  • Bitkinin ışığa olan tepkisinde devrim niteliğinde keşif!
    Tarımsal Buluşlar

    Facebook Grubuna KATIL

    Tüm dünyada yetiştiriciler daha az alandan daha çok verim almak isterler. Ancak ışıklanmanın kısıtlanması nedeni ile bitkiden bitkiye ekim sıklığı değişmektedir. Eğer ki ekim sıklığı optimum düzeyden daha fazla olursa bitkiler ışık için rekabet edip yukarı doğru büyür ve büyümeye harcanan enerji nedeni ile sezon sonunda elde edilecek verimde düşüş gerçekleşir.

    Yaprakta fotoreseptör adı verilen proteinler sayesinde güneş tarafından yayılan ışık yakalanıp genlerin aktif veya deaktif olmasına sebep olan sinyallere dönüştürülür. Bilim insanları bu zamana kadar bitkilerin gölgede kaldığında güneşe doğru olan yönelimleri ile hangi mevsimde olduğunu ve ne zaman çiçek açacağını bilmesinin altında yatan mekanizmayı moleküler seviyede tam anlamıyla keşfetmiş değillerdi.

    California Üniversitesi araştırıcıları gen ekspresyonunda ışığa bağlı değişimlerden sorumlu bazı bitki fotoreseptörlerini keşfetti. Araştırıcılar bitkiler, mantarlar ve bakterilerin bünyesinde bulunan red ve far-red ışığa hassas fotoreseptörler olan fitokromlar ile çalışmışlardır. Çalışma, yetişmesi ve çalışması kolay olan biyologlar tarafından model bitki olarak kullanılan Arabidopsis thaliana bitkisi ile gerçekleştirilmiştir.

    Fitokromun yapısını incelendiğinde ışığa duyarlı N-terminal ve henüz tanımlanmamış C- terminal modülü vardır. Bilim insanlarının çoğu C-terminal modülünün bitkilerde gen ekspresyonunda sinyal görevi aldığına inanmamaktadır. Chen ve arkadaşları C-terminalinin gen ekspresyonunu düzenlediğini tespit etmişlerdir.

    Bu çalışma sayesinde bitkinin büyüme ve gelişmesinde ışığın yapmış olduğu etkinin sebebi anlaşılmıştır. Bu keşif bitkilerde modifiye edildiği takdirde kanopi halinde bulunan bitkiler birbirlerine kör olarak yetiştirilebilecek yani bitkiler verimlerini düşürmeyecek şekilde daha sık ekilebilecektir. Aynı zamanda dünyanın sadece belirli bölgelerinde yetişen bitkileri modifiye ettikten sonra başka enlem ve iklimlerde yetiştirmek mümkün olabilecektir.

    Yazan: Uğur ÇAKALOĞULLARI

    KAYNAK

    sciencedaily.com